Category: Без рубрики

Наиль 24 жаста. Ол Texas A&M University докторанты және ғылыми ассистенті, 40-тан астам ғылыми жарияланымның авторы. Бакалавриатты Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінде үздік бітірген. Кейінірек Жапонияда магистр дәрежесін алды. Ал екі жыл бұрын ол Shakhmardan Yessenov Foundation ғылыми тағылымдамалар байқауының жеңімпазы атанып, әлемнің үздік зертханаларының бірінде тағылымдамадан өтті. Ол немен жұмыс істеді, не үйренді және бұл оған бүгін қалай көмектеседі?

Мамандықты таңдау
Өмірімді экологиямен байланыстырамын деп ешқашан ойламаппын. Бала кезімде мені көбірек компьютерлер мен технологиялар қызықтыратын. Мектепті бітірген соң «Ақпараттық жүйелер» мамандығына түстім. Бірақ 2019 жылдың қысында «Алтай-2019» IT-хакатонындағы жеңіс бәрін өзгертті. Ол маған ғылыми ортаға жол ашты. Мен профессорларға көмектесе бастадым, олармен бірге әртүрлі жобаларда жұмыс істедім. Бір күні біз командамызбен Жерді қашықтықтан зондтау және «ақылды» ауыл шаруашылығы саласында жоба әзірледік, өтінім беріп, гранттар ұтып алдық. Осылайша менің техникалық қызығушылықтарым біртіндеп экологияға үйлесіп кетті.

Есенов атын. қор байқауы
Бір күні мен университеттің жаңалықтар лентасында Yessenov Foundation қорының әлемдегі ең үздік зертханаларында ғылыми тағылымдамадан өту мүмкіндігін ұсынатыны туралы хабарлама көрдім. Мерзімге дейін бір апта қалған еді, бірақ мүмкіндігім аз болса да, сынап көруге шешім қабылдадым. Қордың бүкіл тарихында менің университетімнен бірде-бір байқау жеңімпазының болмағанын байқадым және бұл мен үшін қосымша ынта болды. Өтінім бердім де… ШҚТУ-дан шыққан алғашқы жеңімпаз болдым.

Байқаудың әр кезеңі өзінше есте қалды, бірақ ең әсерлісі сұхбат болды. Атмосфера ерекше жылы әрі шабыттандырарлық болды: бұл ресми іріктеу емес, ғылым, мақсаттар, мәселелер мен армандар туралы шынайы әңгіме еді. Мен қордың әр қатысушының жеке басы мен оның тарихына шынымен қызығушылық танытатынын сездім. Бұл жай ғана байқау емес, маған сенімділік берген маңызды тәжірибе болды.

Неліктен мен жеңдім?
Менің ойымша, мен шынайы болдым. Байқаудың барлық кезеңінде, яғни эсседен бастап сұхбатқа дейін мен жай ғана өз жолым, ғылымның мен үшін неліктен маңызды екендігі және онда не өзгерткім келетіні туралы ашық айттым. Болашақ қатысушыларға кеңес — мінсіз болып көрінуге тырыспаңыздар. Қор шаблонды жауаптарды емес, шыншылдықты, құштарлықты және ғылымға не үшін бара жатқаныңызды нақты түсінуді бағалайды. Егер жүректен шыққан сөзбен айтсаңыз — ол сезіледі және бұл кез келген «дұрыс» сөзден әлдеқайда күшті.

Зертхана іздеу
Тағылымдамадан өту орнын іздеген кезде көптеген университеттер, соның ішінде NASA өте кеш жауап берді және Жапонияда магистратурам басталып жатқан еді, күтуге уақыт болмады. Сол кезде мен қарапайым тәсілді таңдауды шештім: Ғылым министрлігі жанындағы жоба шеңберінде мен Мичиган Технологиялық Университетінің профессоры Юджин Левинмен бірлесіп жұмыс істеп жүрдім және дәл ол маған APSU GIS Center орталығының директоры доктор Майкл Уилсонмен байланысуды ұсынды. Орталық Теннесси штаты мен NASA қаржыландыратын экомониторинг жобасына қатысып, мені командаға қабылдады. Онда мен спутниктік деректерді талдаумен, Google Earth Engine жүйесінде климат, ландшафт және топырақ жағдайының өзгерістерін бақылауға арналған интерактивті платформа әзірлеумен айналыстым. Осылайша мен Остин Пи университетіне түстім.

Не нәрсеге қол жеткіздім?
APSU GIS орталығындағы тағылымдама кезінде мен NASA деректері негізінде қоршаған орта жағдайын бақылауға қатысты жобалармен жұмыс істедім. Нәтижелердің бірі ретінде Теннесси штатының экологиялық жағдайын талдауға арналған Google Earth Engine платформасында онлайн-портал әзірленді. Кейінірек бұл идея топырақ эрозиясын және климаттың өзгеруін бақылаудың жаһандық жүйесіне айналды, оның нәтижелері Remote Sensing журналында жарияланды.

Жұмыстан басқа, мен АҚШ-тың бірнеше жетекші университетіне — Stanford, Berkeley, Vanderbilt и USC барып қайттым. Әртүрлі воркшоптар мен презентацияларға жазылып, бұрын мақалалары арқылы жұмыстарын зерттеген ғалымдармен сөйлесу мүмкіндігіне ие болдым. Олардың барлығы мен үшін қуатты шабыт көзі болды және менің дұрыс жолды таңдағанымды растады.

Менің ашуларым
Бос уақытым аз болғандықтан, «мәдени бағдарламаны» тағылымдамамның соңына қалдырдым. Бір апта ішінде мен Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго және Сан-Франциско қалаларын аралап, ел ырғағын сезіне алдым. Бірақ ең көп есте қалғаны — менің зертханамнан бір сағаттық жерде орналасқан Нэшвилл: өмірімдегі алғашқы кантри-концерт және дәл сол «музыка қаласының» атмосферасы. Теннессидегі зертханада достарым пайда болды, біз әлі күнге дейін байланыстамыз. Профессор Юджин Левин әрдайым өз үйінде барбекю ұйымдастырып, жиі кешкі асқа шақыратын. Дәл осы сәттер менің АҚШ-тағы тәжірибемді тек ғылыми, кәсіби ғана емес, сонымен қатар ізгі әрі жылы етті.

Жоспарлар
Мен Жапониядағы Niigata University университетінде «Экологиялық ғылымдар және технологиялар» мамандығы бойынша магистратураны аяқтадым. Оқу профессор Хидео Хасэгава жетекшілігімен үкіметтік MEXT бағдарламасы бойынша өтті. Қазір мен Texas A&M University университетінің Coastal Ecology and Management Lab зертханасында «Экология және қоршаған ортаны қорғау биологиясы» мамандығы бойынша докторантурада (PhD) академиялық карьерамды жалғастырып жатырмын. Жұмысым NASA қаржыландыратын жоба аясында Расти А. Фигина жетекшілігімен өтіп жатыр. Біз батпақты экожүйелердегі өзгерісті кезеңдерді, тіпті шағын өзгерістер күрт құлдырауға әкелетін жағдайларда да зерттейміз. Мен осындай тұрақсыздық белгілерін ерте анықтау үшін спутниктік мониторингтің кең көлемді жүйесін жасап жатырмын, бұл осал экожүйелердің деградациясын болжауға және алдын алуға мүмкіндік береді. Бұл бағыт маған жақын барлық нәрсені біріктіреді: экология, деректерді талдау және машиналық оқыту. Алдағы жылдары PhD дәрежемді сәтті қорғап, осы салада дамуды жалғастыруды жоспарлап отырмын. Менің мақсатым – профессор болу және ғылымды нақты экологиялық мәселелерді шешуге қолдану. Қазір мен айналысып жатқанымнан ләззат аламын және жұмысымның нәтижелері нақты пайда әкелгенін қалаймын.

Ал ғылымнан басқа?
Ғылым мен жеке қызуғышылықтарым арасында тепе-теңдікті сақтауға тырысамын. Маған ас әзірлеген ұнайды. Әр демалыс сайын дерлік жаңа тағамдарды жасап көріп, жақсы шыққан рецептілерді сақтап қоямын. Жүгіру маған күш жинауға көмектеседі, ал жаяу серуендеу айналамдағы жаңа жерлерді ашуға көмектеседі. Мен айналаны зерттеп, белгісіз жолдар, кафелер мен маршруттар іздеуді ұнатамын. Жапон тілін үйрену мен үшін нағыз хоббиға айналды және миымды сергек ұстаудың тәсілі болды. Бірақ бос уақытымда да зерттеулеріме жиі оралатынымды мойындаймын: мақалалар оқимын, болашақ жарияланымдардың жобаларын жетілдіремін және ғылымнан шабыт аламын.

Оқу жылы 2024 жылдың қазанынан 2025 жылдың мамырына дейін созылды. 66 бакалавриат студенттері және 61 оқытушы/докторант/магистрант – 127 адам – бағдарламаны сәтті аяқтап, ағылшын тілін кем дегенде бір деңгейге көтерді. Өкінішке орай, бастапқы тестілеуден өткен және бағдарламаға іріктелген 37 қатысушы жыл бойына әртүрлі себептермен шығып кетті.

– Олардың көпшілігі Elementary және Pre-Intermediate деңгейлері. Олар тіл иесімен жүргізілетін бағдарламаны игере алмады. Екінші бөлім оқу немесе жұмыс жүктемесінің көптігінен мен кесте қайшылықтарына байланысты бағдарламадан кетті. Біз мұндайды табиғи деп есептейміз, бұндай жағдай бағдарламаны жүзеге асырған барлық университеттерде болған. Біз үшін шет тілін меңгеру деңгейін арттыруды қалайтындар мен қажет ететін жандарға мүмкіндік бергеніміз маңызды, – деді Yessenov Foundation бағдарламаларының менеджері Айгерім Султан.

Естеріңізге сала кетейік, Yessenov Foundation ағылшын тілі бағдарламасын өткізуге арналған республикалық конкурста жеңіске жеткен өңірлік университетке әр академиялық жылға 160 орын ұсынады. Бағдарлама әрбір осындай ЖОО-да екі жыл ішінде іске асырылуда. Конкурсқа ШҚМТУ – не 120 оқытушылардан/докторанттардан және 155 бакалавриат және магистратура студенттерінен 275 өтінім түсті. Барлық өтінімдердің авторлары тестілеуден өтті.

Оқу жылының қорытындысы бойынша ағылшын тілі бағдарламасының 25 қатысушысы Yessenov Foundation есебінен IELTS емтиханын тапсырды. Олардың бірі жеке басының жағдайына байланысты емтиханға қатыса алмады. IELTS-ті British Council Kazakhstan өткізді. Емтихан Д.Серікбаев атындағы ШҚТУ қабырғаларында 7 және 8 маусымда offline режимде өтті. Тапсырушылардың көпшілігі (15) 5 және 5.5 бағасын алды. Бес қазақстандық 6-дан 8-ге дейін баға алды.

Өз кезегінде бағдарлама оқытушысы Энтони Дюрант студенттердің жазбаша жұмыстарды орындау кезінде жасанды интеллект құралдарын қолдануына алаңдайды:
– ЖИ пайда болуы жазу дағдыларының дамуына теріс әсер етеді. Өкінішке орай, студенттер оған сенім артуды жалғастыруда. Мысалы, elementary тобындағы бір ғана студент өз бетінше жазылған эссені ұсынды! Барлық қатысушылардың ауызша сөйлеуінде жетістіктер бар: Elementary деңгейіндегі студенттердің көпшілігі қазір базалық коммуникацияларды қолдай алады. Есту арқылы сөйлеуді түсіну де айтарлықтай жақсарды. Бағдарлама қатысушылары оқу тапсырмаларын өте жақсы меңгере алды, – деп бөлісті Э.Дюррант.

Алда – Yessenov Foundation ағылшын тілі бағдарламасының Шығыс Қазақстан университетіндегі екінші жылы. Қыркүйек айында онда өтініш қабылдау басталады. Бағдарламаның екі жылының қорытындысы бойынша ШҚТУ-тің 300-ге жуық студенттері мен оқытушылары ағылшын тілі деңгейін  арттыра алады, ал олардың 50-ге жуығы қор есебінен IELTS тапсырады деп жоспарлануда. Келесі оқу жылында қатысушыларды өздерін жақсы танытқан  Энтони Дюррант және Кортни Бэйли оқытатын болады. Сабақтар қазан айының басында басталып, 2026 жылдың мамырында аяқталады.

Академик Шахмардан Есенов атындағы ғылыми білім беру қоры 2013 жылдан бастап қазақстандық өңірлік жоғары оқу орындарында ағылшын тілі бағдарламасын жүзеге асыруда. 10 жылдан астам уақыт ішінде бағдарлама арқылы тіл саласындағы білімін 1500 – ден астам адам – Yessenov University (ол кезде-Ш.Есенов атындағы КМТИУ, Ақтау), Қорқыт ата атындағы университеттің (Қызылорда), Қарағанды медицина университеттің және Kozybayev University (Петропавл) студенттері мен оқытушылары арттыра алды. Серікбаев атындағы ШҚМТУ-і қордың осы бағдарламасын жүзеге асырып жатқан бесінші қазақстандық университет.

Yessenov Foundation 2022 ғылыми тағылымдамалар байқауының жеңімпазы Түркістан облысының тумасы. Жасы 26-да. Бексұлтан School of Medicine Nazarbayev University магистратурасының түлегі, ал қазіргі таңда Утрехт университетінің докторанты. 2023 жылдың жазында ол Шотландиядағы Глазго университетінің Вольфсон-Воль қатерлі ісіктерді зерттеу орталығында тағылымдамадан өтті. Төменде онымен өткен сұхбат берілген.

Мамандықты қалай таңдадыңыз, оның өкілдері қайда және кім болып жұмыс істейді?
Молекулалық онкология саласындағы мамандықты таңдау туралы шешім қарапайым түрде түсіндіріледі: мен қатерлі ісік жасушаларын зерттеуге қызығушылық танытамын. Оларды өлмейтіндер деп те атайды, себебі олар шексіз көбейіп, үнемі тірі қалады. Бұл жол маған қазіргі заманның ең ауыр ауруларының бірімен күресуде үлес қосуыма мүмкіндік беретінін түсіндім. Осы мамандықтың өкілдері әлемнің жетекші ғылыми және медициналық мекемелерінде, соның ішінде университеттерде, ғылыми-зерттеу институттарында және фармацевтикалық компанияларда жұмыс істейді. Олар қатерлі ісіктерді диагноздау мен емдеудің жаңа әдістерін әзірлеумен айналысады, сонымен бірге қатар ісіктер мен метастаздар дамуының молекулалық механизмдерін зерттейді.

Тағылымдамадан өту байқауындағы қандай қызықты жайттарды айта аласыз?
Байқау маған ерекше форматымен қатты ұнады. Ережелерді білген соң әрбір кезеңі еліктіргіш сынақ болған процеске кірістім. Логикалық есептерді нақты жауапсыз шешу тек кәсіби дағдыларды ғана емес, сондай-ақ тиімді қарым-қатынас жасау мен өзіңе деген сенімділікті таныту қабілетін де талап етеді. Дәл осы қасиеттер мен зерттеушілік тәжірибе менің жеңімпаздар қатарында болуымның себебін түсіндіретін сияқты.

Бексұлтан, байқау мен тағылымдамадағы ең қиын нәрсе не болды?
Байқау барысында топтық сұхбаттан өту қиын болды. Ол кезде маған қалай дайындалу, сұхбат кезінде өзіңді қалай ұстау, сұрақтарға қалай жауап беру керектігі және т.б. түсініксіз болды. Бірақ қатысушылардан күтілген нәрсе шынайы болу және барынша қолыңнан келетіннің бәрін көрсету еді. Тағылымдама кезінде басымнан өткен қиындықтар келесідей болды: зертханада қойылған міндеттерді орындау үшін жаңа білім мен дағдыларды тез игеру және уақытты тиімді басқару қажеттілігі. Алайда мен кедергілерден сәтті өттім. Мотивация, табандылық, әріптестер мен тәлімгерлердің қолдауы көмектесті. Осы байқауға өтінім бергісі келетін студенттерге мына кеңесті бергім келіп отыр: өтінімде де, сұхбат кезінде де зерттеу тақырыбыңызға шынымен қызығушылық танытатыныңызды көрсетіңіз. Басқа артықшылықтардан бөлек, жоғары ынталы болсаңыз, сізді жеңімпаз деп таңдауы мүмкін. Жеңімпаздарға 50 зертханадан тұратын тізімді жасауға және оларға мүмкіндігінше тезірек хат жазуға кеңес беремін. Мысалы, сұхбатқа шақыру алғаннан кейін немесе Yessenov Foundation қорының байқауындағы жеңісті білгеннен кейін.

Тағылымдамада немен айналыстыңыз?
Тағылымдама үшін Institute of Cancer Sciences таңдадым. Оны осы зерттеу университетінің Wolfson Wohl Cancer Research орталығында өттім. Ол мазмұнды әрі өнімді болды, доктор Крис Холсидің жетекшілігімен жедел лимфобластикалық лейкоз жасушаларының орталық жүйке жүйесіне бейімделуін зерттеумен байланысты ірі жоба бойынша жұмыс істедім. Қатерлі ісік пен соматикалық жасушалармен жұмыс істеу дағдыларын игеріп, әртүрлі зертханалық әдістерді меңгеріп алдым. Тышқандардан қатерлі ісік жасушаларын анықтадым, оларды кейінгі талдауға дайындадым, оларға қарсы дәрілер әсерін тексеру үшін эксперименттер жүргізуге қатыстым. Өз зерттеуімді де жүргізіп үлгердім: лейкоз жасушалары соматикалық жасушалардан қоректік заттарды ала алатындығын зерттедім, масс-спектрометр көмегімен липидтер алмасуын талдадым.

3 айда не үйрендіңіз?
Біріншіден, көптеген құнды дағдылар мен білімге ие болдым және эксперименттерді тиімді жоспарлауды үйрендім, бұл дағды маған осы күнге дейін ғылыми жұмысымда жәрдемдесіп келеді. Екіншіден, ғылыми жобаларда қолдануға болатын соңғы зерттеу әдістерін меңгердім. Ақыры, өз күшіме сенімді болдым, ғылыми және зерттеу қызметіндегі әлеуетті мүмкіндіктерімді біліп алдым. Енді менде академиялық саладан фармацевтикалық және биотехнологиялық сияқты өндірістік компаниялар жұмысына қалай ауысуға болатыны туралы нақты түсінік бар.

Бексұлтан, ғылымнан басқа тағылымдама несімен қызық болды?
Мен Ұлыбританияның бірнеше қалаларына барып үлгердім, Глазго, Эдинбург пен Лондонды көрдім. Түрлі мәдениет атмосферасына еніп, жаңа достарымды, бәлкім, болашақ әріптестерімді кездестірдім. Көптеген жергілікті көрікті жерлерге барып, әлем асханаларының түрлі тағамдарын татып көрдім. Вольфсон-Воль қатерлі ісіктерді зерттеу орталығы қала сыртындағы орманмен қоршалған. Бұл мені жаңа хоббиге, яғни хайкингке шабыттандырды. Бос уақытта табиғат пен физикалық белсенділіктен ләззат алуға мүмкіндік береді.

Қазір немен айналысып жатырмыз және алдағы бірнеше жылға жоспарларыңыз қандай?
Өткен жылы қазір жұмыс істеп жатқан Нидерландыдағы Утрехт университетінің Maxima Butterfly докторантура бағдарламасына түстім. Мұндағы докторант студенттер толыққанды ғылыми қызметкерлер ретінде қарастырылады және бұл ерекше нәрсе. Өйткені бұл Еуропаның Prinses Maxima Center балалар онкологиясының ең ірі орталығында жұмыс істеу мүмкіндігі болып табылады. Алдағы төрт жылдағы мақсатым – диссертацияны аяқтау және ғылым докторы дәрежесін алу. Содан кейін фармацевтикалық компанияда жұмыс істеуге ниет бар, онда мен қатерлі ісікке қарсы жаңа дәрі-дермектер мен оны емдеудің әдістерін әзірлеумен айналысамын деп үміттенемін.

Бос уақытыңызды немен және қалай өткізесіз?
Музыка тыңдай отырып, жүгіруді ұнатамын және жаңа бағдарлар салуды жақсы көремін. Бұл күнделікті алаңдаушылықтан арылуға және қаладағы қызықты жаңа орындарды ашуға мүмкіндік береді.  Мысалы, көшеде жүгіріп келе жатып, кофе дүкенді кездестірдім, қазір ол достарыммен бірге уақытымды жиі әрі қуанышпен өткізетін сүйікті орынға айналды. Саяхаттауды ұнатамын. Былтыр Брюссельде, Страсбургте және Парижде болдым, ал келешекте Еуропаның оңтүстік елдеріне саяхатқа аттанамын деп үміттенемін.

YDL-ге кім өтініш бере алатынынан бастайық
Талдаушыларға арналған жазғы мектеп бағдарламасы 4 аптаға созылады. Онда біз оқушылардың кейінгі жұмыста білімдерін қолдану мақсатында үлкен деректерді талдаудың негізгі дағдыларын үйретеміз. Сондықтан, ең алдымен, бұл білім жұмысы үшін қажет саладағы жұмыс істеп жатқан мамандар мен жас ғалымдарға арналған. Мысалы, өздерінің ғылыми тәжірибелерін талдау. Өтінімді 18 жастан асқан Қазақстан азаматтары бере алады. Олар қазірдің өзінде жұмыс істеп жатқан ғылыми қызметкерлер немесе қазақстандық жоғары оқу орындарының техникалық және жаратылыстану-ғылыми мамандықтарының бакалавриат, магистратура, докторантура студенттері болуы мүмкін.

Григорий, Yessenov Foundation осы бағдарлама бойынша қанша грант бөледі, қанша жеңімпаз болады?
Олардың саны 20 болады. Сараптамалық комиссия әрбір байқау қатысушысына рейтинг береді. Рейтинг бойынша үздік 20 жеңімпаз оқуға кіріседі.

Байқау қатысушыларына қандай талаптар қоясыз?
YDL-де оқығысы келетін кез келген адам математиканы (статистика және сызықтық алгебра негіздері) жақсы білуі, күшті аналитикалық қабілеттерге ие болуы, алған білімдерін іс жүзінде қолдануға және оны қор сарапшыларына көрсетуге қызығушылық пен ықыласқа ие болуы керек. Әрине, мектеп қатысушыларының бағдарламалау негіздерін білуі де маңызды. Бұған қоса, үміткердің қандай бағдарламалау тілін білетіні маңызды емес, бірақ мектеп оқушысы ағылшын тілін кемінде B1 деңгейінде білуі қажет. Ғылыми жарияланымдардың болуы қатысушы үшін артықшылық болады.

2018-2019 жж. YDL оффлайн форматта болған, содан соң ковид орын алып, мектеп онлайн режимінде өтетін. Оның биылғы форматы қандай болмақ?
Біз гибридті форматты сынап көруді шештік. Үш апта онлайн, ал төртінші және финалдық аптада, яғни 8-13 шілде аралығында жазғы мектептің барлық оқушыларын Алматыда жинаймыз. Барлығы сол аптада қор есебінен толық қамтамасыз етіледі: жол ақысы, тұру (алматылықтардан басқа) және тамақтану.

Мектеп оқушысының компьютері қандай деңгейде болуы керек?
Жеңімпаздардың әрқайсысында ыңғайлы бағдарламалауға жеткілікті сипаттамалары бар ноутбук болуы керек. Ұсыныстарымыз: CPU Intel Core Gen 7 және одан жоғары, Mac Silicon M1 және одан жоғары, RAM (ЖЖҚ) 6 Гб және одан жоғары.

Григорий, өтінім берудің мерзімі қандай?
17 сәуір күні сағат 15.00-де өтінім қабылдауды аяқтаймыз. Барлық өтінімдер тек онлайн түрде мемлекеттік немесе орыс тілінде қабылданады. Сонымен қатар өтініммен қоса берілетін құжаттарды түпнұсқа тілінде (әдетте ағылшын тілінде, мысалы, мінездеме немесе IELTS сертификаты) ұсынуға болады.

Байқау қалай өтеді және жеңімпаздарды қашан жариялайсыз?
Байқау әдепкі бойынша 3 кезеңде өтеді. Бірінші кезеңде қызметкерлеріміз бен жұмылдырылған сарапшыларымыз қабылданған өтінімдерді бағалап, ереженің барлық талаптарына сәйкес келетіндерді іріктеп алады. Екінші тур – математика мен логика бойынша тестілеу және деректерді талдау емтиханы – онлайн режимінде өтеді. Байқау финалында қордың Сараптамалық кеңесінің мүшелерімен сұхбат болады, оны да онлайн форматта өткіземіз. Байқаудың барлық бөлімдері кезінде бағаланатын және есепке алынатын ақпарат қор сайтының бағдарлама ережесінде егжей-тегжейлі сипатталған. Онда менің байланыс ақпаратымды тауып, сұрақтар қалған жағдайда, маған хабарласуға болады. Біз іріктеуді аяқтап, қор сайтында жеңімпаздар тізімін – YDL 2024 дерек талдаушыларына арналған жазғы мектеп қатысушыларын 24 мамырдан кешіктірмей жариялауды жоспарлап отырмыз.

YDL 2024 бағдарламасы қандай?
Ол бағдарлама ережесімен бірге сайтта әлдеқашан жарияланған, онда барлық сұрақтарға жауап алуға болады. YDL оқытушылары арасында биыл тұрақты лекторларымыз, теоретиктеріміз бен практиктеріміз бар: информатика докторы, AlmaU профессоры Тимур Бакибаев және математика докторы, осы қазақстандық университеттің Цифрлық технологиялар мектебінің деканы Куаныш Абешев. Олар сәйкесінше «Деректерге арналған Python» және «Деректер классификациясы» тақырыптары бойынша сабақ береді. Жазғы мектептің жұмысына алғаш рет шақырылып, қатысып отырған оқытушылардың арасында есептеу техникасы саласындағы докторант, есептеу техникасы және бағдарламалық жасақтама докторы, американдық Metaculus  компаниясының машиналық оқыту инженері Кирилл Якунин, информатика магистрі және АҚШ-тың Cape Analytics компаниясынан шыққан машиналық оқытудың аға әзірлеушісі Владислав Ющенко. Владислав Алматыда YDL оқытуының соңғы, оффлайн аптасын өткізеді.

Григорий, байқауын сәтті өткізуді, мықты қатысушыларды тілейміз!
Рақмет.

Петропавлдық 19 жасар Павел Ерёменко Kozybayev University Инженерлік және сандық технологиялар факультетінің 2 курс студенті. Ол өзінің ЖОО-да Yessenov Foundation ағылшын тілі бағдарламасы аясында бір жыл оқыды. Курстың үздік оқушысы ретінде қазақстандық қор есебінен IELTS емтиханын тапсырды. Ағылшын тілінің деңгейін көтергені және әлемдегі ең қиын тілдік емтихандардың бірін 8 ұпайға тапсырғаны жайлы осы сұхбатта әңгімелейді.

Байқау туралы қалай білдіңіз?
Маған ол туралы куратор хабарлады, ал іріктеуден байқаудың басқа қатысушылары сияқты ағылшын тілінде эссе жазып өттім.

Мамандығыңызға ағылшын тілі не үшін қажет?
Менің мамандығым – басқарудағы ақпараттық жүйелер – техникалық құжаттама мен терминологияны қамтиды, олардың көбісі ағылшын тілінде. Тілді білу шетелдік компанияларды қосу арқылы жұмысқа орналасу мүмкіндігін кеңейтеді. Тіл халықаралық тәжірибені еш қиындықсыз алуға мүмкіндік береді. Мысал ретінде алмасу бағдарламаларын немесе тағылымдамаларды алыңыз.

Бағдарлама бойынша оқытушыңыз кім болды, оқу қалай өтті?
Маған Нейтан Махер (Nathan Maher) сабақ берді. Сабақтар онлайн өтті. Әрбір сабақ мен үшін жаңа бір қызықты тәжірибе болды. Сонымен қатар біз фильмдерді жиі көретінбіз, содан кейін оларды талқылайтынбыз. Әртүрлі тұрмыстық тақырыптарда сөйлесіп, ағылшын тілінің грамматикасы мен лексикасын қарқынды үйрендік. Оқытушыдан өзі көп уақыт өткізген Жаңа Зеландия мен еліміз арасындағы айырмашылықтар, әсіресе тұрмыс-тіршілік туралы білу қызықты болды.

Оқу кезінде не есте қалды, ерекше құнды не болды?
Оқытушыны тыңдай отырып, оның акценті мен сөйлеу ерекшеліктерін тану және нені бейімдеп, қолдана алатынымды үйрену маған пайдалы болды. Мәселен, кітаптардың немесе фильмдердің мазмұнын сипаттаған кезде ол әрдайым сәйкес, жергілікті қызықты сөз тіркестерін қолданатын, олар маған болашақта көмектеседі деп ойлаймын. Себебі IELTS емтиханының аудио бөлімінде әрдайым түрлі акцентпен сөйлейтін адамдардың дауыстары ойнатылады. Нейтан, сондай-ақ IELTS емтиханын қалай жақсырақ тапсыруға болатыны, неге назар аудару және білімнің қай аспектісін нығайту керектігі жайлы кеңестерімен бөлісетін.

Павел, IELTS-ты тапсырғанда ең қиын не болды?
Speaking бөлімін тапсырған кезде мені естулері қиынға соқты, өйткені емтихан алушы жақсы естімей, жауаптарымды бірнеше рет қайталауға тура келді. Сонымен бірге графиктерді талдау ауыр болды, себебі мен бұрын олар бойынша эссе жазбағанмын, жаттыққан емеспін.

Алдағы жылдарда ағылшын тілін қалай қолдануды жоспарлап отырсыз?
Ағылшын тілінде фильмдер көруді, кітап оқуды, интернетте қарым-қатынас жасауды және мамандық бойынша материалдарды оқуды жалғастыруды жоспарлап отырмын. Алдымен өз университетіміз бен Аризона университеті арасындағы бірлескен оқыту бағдарламасы аясында білім алып, ЖОО бітіру жақсы болар еді. Содан соң… инженер қызметін (соның ішінде ағылшын тілінде) бастау үшін әзірше автоматтандырылған жобалаудың бірнеше жүйесін үйренуді жоспарлап отырмын. Бұл міндетті түрде түйіндемемді жақсартып, ағылшын тілі жұмысқа орналасу кезінде қосымша плюс болатын компанияларда жұмыс іздеуге мүмкіндік береді.

Өміріңіздегі қызығушылықтарыңыз бен хоббилеріңіз қандай?
Мен инженерлік жүйелер мен деректерді визуализациялау жүйелеріне қызығамын – бос уақытымда AutoCAD, 3ds Max, Blender, Fusion 360 бағдарламаларын үйренемін. Сондай-ақ жобалау мен модельдеуге де қызығамын, өйткені бала кезімнен сурет салуға әуес болғанмын, сондықтан болашақ өмірімді осы қызығушылықтармен байланыстыруды жоспарлап жатырмын.

Мекен-жайы: Алматы қ., М. Ганди атындағы № 92 мамандандырылған лицей, Панфилов көш., 205  https://yandex.ru/navi/org/1113885258

Временно недоступен

Временно недоступен

Временно недоступен

Временно недоступен

kzkzkz asdasd asdasd adas dasdsdad